دانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901ریشههای استعماری جنگ تحمیلی هشت ساله علیه ایران
«رفتار و عملکرد شیخ نشینهای خلیج فارس»ریشههای استعماری جنگ تحمیلی هشت ساله علیه ایران
«رفتار و عملکرد شیخ نشینهای خلیج فارس»1228356920.1001.1.26767368.2021.3.9.1.5ENسلمانقاسمیاناستادیار گروه تاریخ دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران.محمودعرب اسماعیلیدکترای تاریخ معاصر ایران، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.حسناشتریدکترای آینده پژوهی ، گروه مدیریت ،دانشگاه تهران ،تهران، ایران.Journal Article20210803بررسی نقش برخی عوامل وابسته به غرب در جنگ تحمیلی و به خصوص نقش و جایگاه هویتهای استعماری حوزه خلیج فارس در بروز و تداوم این جنگ، بازگو کننده نارساییهای ناشی از میراث استعماری انگلستان در حوزه پیرامونی ایران است. شعار استقلال از شرق و غرب و واکنش شیوخ منطقه خلیج فارس نشان دهنده میزان اتکای آنها به قدرتهای فرامنطقهای بود. بسترهای شکلگیری این هویتهای استعماری به دوران ضعف قدرتهای محوری جهان اسلام در سده 13ق/19م. باز میگردد و از این رو، لزوما تداوم حیات این شیخنشینها که بر اساس شرایط ضعف جهان اسلام شکل گرفته اند، به تداوم همان شرایط بستگی دارد. این مبنای رفتارشناسی برخی همسایگان ایران در قبال شعارهای استقلال و آزادی انقلاب اسلامی است. از این رو، رفتار و عملکرد شیخنشینهای خلیج فارس در طول جنگ تحمیلی گویای پیوند آنها با استعمار غربی بود. این مقاله با بررسی اسناد تاریخی و بر اساس مطالعات کتابخانهای و روش تحلیلی به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که هویت استعماری شیخنشینهای خلیج فارس چه نقشی در رفتار و کنش آنها در قبال جنگ تحمیلی داشته است؟ به هر رو، مقتضیات ناشی از شرایط استعماری که ریشه در قرارداد 1235ق/1820م. و مکملهای آن و در ادامه شکلگیری شیخنشینهای وابسته، از جمله کویت در مسیر ارتباط عراق با خلیج فارس، و همزمان وابستگی اقتصادی و سیاسی شیخنشینها به دول غرب نقش تعیینکنندهای در سیاست آنان در قبال جنگ تحمیلی داشته است. این شرایط استعماری سبب شد این شیخنشینها با حمایت مستقیم و غیر مستقیم از صدام حسین عملاً به گسترش دامنه جنگ و ناامنی در منطقه خلیج فارس بپردازند.بررسی نقش برخی عوامل وابسته به غرب در جنگ تحمیلی و به خصوص نقش و جایگاه هویتهای استعماری حوزه خلیج فارس در بروز و تداوم این جنگ، بازگو کننده نارساییهای ناشی از میراث استعماری انگلستان در حوزه پیرامونی ایران است. شعار استقلال از شرق و غرب و واکنش شیوخ منطقه خلیج فارس نشان دهنده میزان اتکای آنها به قدرتهای فرامنطقهای بود. بسترهای شکلگیری این هویتهای استعماری به دوران ضعف قدرتهای محوری جهان اسلام در سده 13ق/19م. باز میگردد و از این رو، لزوما تداوم حیات این شیخنشینها که بر اساس شرایط ضعف جهان اسلام شکل گرفته اند، به تداوم همان شرایط بستگی دارد. این مبنای رفتارشناسی برخی همسایگان ایران در قبال شعارهای استقلال و آزادی انقلاب اسلامی است. از این رو، رفتار و عملکرد شیخنشینهای خلیج فارس در طول جنگ تحمیلی گویای پیوند آنها با استعمار غربی بود. این مقاله با بررسی اسناد تاریخی و بر اساس مطالعات کتابخانهای و روش تحلیلی به دنبال پاسخ به این پرسش اساسی است که هویت استعماری شیخنشینهای خلیج فارس چه نقشی در رفتار و کنش آنها در قبال جنگ تحمیلی داشته است؟ به هر رو، مقتضیات ناشی از شرایط استعماری که ریشه در قرارداد 1235ق/1820م. و مکملهای آن و در ادامه شکلگیری شیخنشینهای وابسته، از جمله کویت در مسیر ارتباط عراق با خلیج فارس، و همزمان وابستگی اقتصادی و سیاسی شیخنشینها به دول غرب نقش تعیینکنندهای در سیاست آنان در قبال جنگ تحمیلی داشته است. این شرایط استعماری سبب شد این شیخنشینها با حمایت مستقیم و غیر مستقیم از صدام حسین عملاً به گسترش دامنه جنگ و ناامنی در منطقه خلیج فارس بپردازند.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83569_c71a30d0fb733418f1544fd463fd2d6c.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901الگوی مردمی در پشتیبانی اقتصادی و تأمین نیروی انسانی در شرایط جنگ تحمیلی و تحریمهای غربالگوی مردمی در پشتیبانی اقتصادی و تأمین نیروی انسانی در شرایط جنگ تحمیلی و تحریمهای غرب23428357020.1001.1.26767368.2021.3.9.2.6ENعلیبدرخانیکارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.نسرینبحرینیاستادیار گروه زبان انگلیسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20210807 توسعه، قدرت و ادامه حیات هر واحد سیاسی بهویژه در شرایط بحرانی به مشارکت مردمی و سرمایههای اجتماعی متکی میباشد. در بحرانهای پرهزینه و تهدیدکنندهای چون جنگ نیز اعتماد به تودههای مردمی و مسئولیتپذیری آنها موجب اعتلای اجتماعی و حل مسائل سرزمینی شده است. در واقع سوال اصلی مقاله این است که آیا مشارکتهای مردمی در شرایط جنگ تحمیلی و تحریمهای غرب، میتواند الگو و مدلی جهت حل مسائل آتی کشور باشد؟ واقعیت این است که حضور و مشارکت مسئولانه مردم، از مهمترین عناصر پیروزی، تداوم و حفظ انقلاب اسلامی ایران بوده است. یافتهها، نشان میدهد هرچند در تاریخ برخی ملل میتوان نمونههایی از این نوع مشارکتهای ملی را یافت؛ اما الگوی موفق اتحاد و مشارکت مردم ایران طی هشت سال جنگ نابرابر و شرایط تحریمی، نمونهای منحصر به فرد در استفاده از ظرفیتهای مردمی و سرمایههای اجتماعی در عرصه اداری کشور و مناسبات بینالملل است که استفاده از این تجربه و تحلیل دقیق آن میتواند منجر به همبستگی دولت و ملت در توسعه پرشتاب کشور با اهمیت بخشی شایسته به مشارکتهای مردمی شود و پیشرفت کشور را در آینده فراهم آورد. در این تحقیق با توجه به ماهیت موضوع مورد مطالعه، گردآوری اطلاعات با استفاده از روش کتابخانهای و به صورت تحلیلی توصیفی انجام گرفته است. توسعه، قدرت و ادامه حیات هر واحد سیاسی بهویژه در شرایط بحرانی به مشارکت مردمی و سرمایههای اجتماعی متکی میباشد. در بحرانهای پرهزینه و تهدیدکنندهای چون جنگ نیز اعتماد به تودههای مردمی و مسئولیتپذیری آنها موجب اعتلای اجتماعی و حل مسائل سرزمینی شده است. در واقع سوال اصلی مقاله این است که آیا مشارکتهای مردمی در شرایط جنگ تحمیلی و تحریمهای غرب، میتواند الگو و مدلی جهت حل مسائل آتی کشور باشد؟ واقعیت این است که حضور و مشارکت مسئولانه مردم، از مهمترین عناصر پیروزی، تداوم و حفظ انقلاب اسلامی ایران بوده است. یافتهها، نشان میدهد هرچند در تاریخ برخی ملل میتوان نمونههایی از این نوع مشارکتهای ملی را یافت؛ اما الگوی موفق اتحاد و مشارکت مردم ایران طی هشت سال جنگ نابرابر و شرایط تحریمی، نمونهای منحصر به فرد در استفاده از ظرفیتهای مردمی و سرمایههای اجتماعی در عرصه اداری کشور و مناسبات بینالملل است که استفاده از این تجربه و تحلیل دقیق آن میتواند منجر به همبستگی دولت و ملت در توسعه پرشتاب کشور با اهمیت بخشی شایسته به مشارکتهای مردمی شود و پیشرفت کشور را در آینده فراهم آورد. در این تحقیق با توجه به ماهیت موضوع مورد مطالعه، گردآوری اطلاعات با استفاده از روش کتابخانهای و به صورت تحلیلی توصیفی انجام گرفته است.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83570_780cf3ec5b545b443177e00fe56f4b03.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901محمد صادق صالحی منش
هادی قیصریان فردمحمد صادق صالحی منش
هادی قیصریان فرد43628357120.1001.1.26767368.2021.3.9.3.7ENهادیقیصریان فرددکترای تاریخ انقلاب اسلامی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران.محمدصادقصالحی منشدانش آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم، قم، ایران.Journal Article20210805یکی از موضوعات مهم و بنیادی که میتواند به عنوان یک الگوی مدیریتی کارآمد برای مسئولان و مدیران امروز جامعه مطرح و مورد استفاده قرار گیرد، شناسایی و تبیین مدیریت راهبردی و تفکر استراتژیک امام خمینی در دورۀ جنگ تحمیلی است. پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به ایـن پرسـش اساسی اسـت کـه شاخص های مهم مدیریتی در سیره و رفتارشناسی امام در دوران جنگ تحمیلی چیست؟ مدعای پژوهش از این قرار است که شاخص های مدیریتی امام خمینی بر اساس سیره و رفتار فردی و سازمانی ایشان بر مبنای ارزشهای اسلامی شکل گرفته است. همچنین هدف از انجام این پژوهش، طراحی و تبیین یک مدل کارآمد از راهبردهای مدیریتی امـام خـمینـی و الگوسازی رفتاری از آن برای مدیران کشور است. یافته های پژوهش نیز نشان میدهد که مدل رهبری و مدیریتی امام خمینی در جنگ تحمیلی به صورت ترکیبی و بر اساس سه سطح فردی (شخصیتی)، رفتاری و اقتضائات جامعه شکل گرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و شیوه استخراج دادهها به صورت اسنادی و کتابخانه ای است.یکی از موضوعات مهم و بنیادی که میتواند به عنوان یک الگوی مدیریتی کارآمد برای مسئولان و مدیران امروز جامعه مطرح و مورد استفاده قرار گیرد، شناسایی و تبیین مدیریت راهبردی و تفکر استراتژیک امام خمینی در دورۀ جنگ تحمیلی است. پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به ایـن پرسـش اساسی اسـت کـه شاخص های مهم مدیریتی در سیره و رفتارشناسی امام در دوران جنگ تحمیلی چیست؟ مدعای پژوهش از این قرار است که شاخص های مدیریتی امام خمینی بر اساس سیره و رفتار فردی و سازمانی ایشان بر مبنای ارزشهای اسلامی شکل گرفته است. همچنین هدف از انجام این پژوهش، طراحی و تبیین یک مدل کارآمد از راهبردهای مدیریتی امـام خـمینـی و الگوسازی رفتاری از آن برای مدیران کشور است. یافته های پژوهش نیز نشان میدهد که مدل رهبری و مدیریتی امام خمینی در جنگ تحمیلی به صورت ترکیبی و بر اساس سه سطح فردی (شخصیتی)، رفتاری و اقتضائات جامعه شکل گرفته است. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ تحلیلی و شیوه استخراج دادهها به صورت اسنادی و کتابخانه ای است.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83571_e85986320413f314af5de7b5a4a531d5.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901بررسی تاُثیرات جنگ تحمیلی در صدور انقلاب اسلامیبررسی تاُثیرات جنگ تحمیلی در صدور انقلاب اسلامی63778357220.1001.1.26767368.2021.3.9.4.8ENمحمدتکلوکارشناس ارشد علوم سیاسی، دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، قزوین، ایران.فرهاددرویشی سه تلانیدانشیار علوم سیاسی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، قزوین، ایران.Journal Article20210805پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن ۵۷ سرمنشأ تحولات عظیمی درمنطقه وجهان گردیده و تأثیرات شگرف بینالمللی به دنبال داشته است. از ابتدای انقلاب مفاهیمی چون صدور انقلاب به راهبرد جمهوری اسلامی تبدیل گردید. بیشک این سیاست بیتأثیر از جنگ هشتساله ایران و عراق نبوده است. این پژوهش بر آن است با مبنا قرار دادن چارچوب نظری، نظریه پخش هاگراسترند و بررسی تأثیرات جنگ تحمیلی در داخل و سطح بینالملل میزان تأثیر این عوامل بر سیاست صدور انقلاب را بیان کند. نتایج این تحقیق نشان میدهد این تأثیرگذاری در سطح دولتها بهویژه دولتهایی که در مواجهه با انقلاب اسلامی آن را عامل ساختارشکن برای نهاد حکومت خود میدانند بسیار بهکندی پیش میرود یا متوقف شده است و جنگ تحمیلی به عاملی جهت جبههگیری دولتها در مقابل سیاست صدور انقلاب تبدیل شد. در مقابل در میان ملتهایی که گوش به ندای عدالتخواهی و ظلمستیزی این انقلاب داشتند ارزشهای انقلاب از اهمیت ویژهای برخوردار است و در راستای آن دفاع و مقاومت در جنگ تحمیلی بهعنوان نماد مقاومت ملتهای مظلوم در برابر استکبارجهانی بهعنوان الگوی رفتاری مطلوب شناخته میشود. پرسش اصلی آن است که جنگ تحمیلی چه تأثیراتی بر وضعیت آینده ایران داشته و هر کدام از این تأثیرات در صدور انقلاب اسلامی نقش مثبت و تسریع کننده داشته یا منفی و بازدارنده؟ به نظر میرسد برخی از این تأثیرات تحت شرایط آن مقطع نقش بازدارنده درسیاست صدور انقلاب اسلامی داشته و باعث تغییر دیدگاه آرمانگرایانه بهواقع گرایانه شد، ولی از طرفی با رساندن صدای ملت ایران بهعنوان نماد حکومت مدافع ستم دیدگان، باعث صدور هرچه بیشتر ارزشهای این انقلاب شده است.پیروزی انقلاب اسلامی ایران در بهمن ۵۷ سرمنشأ تحولات عظیمی درمنطقه وجهان گردیده و تأثیرات شگرف بینالمللی به دنبال داشته است. از ابتدای انقلاب مفاهیمی چون صدور انقلاب به راهبرد جمهوری اسلامی تبدیل گردید. بیشک این سیاست بیتأثیر از جنگ هشتساله ایران و عراق نبوده است. این پژوهش بر آن است با مبنا قرار دادن چارچوب نظری، نظریه پخش هاگراسترند و بررسی تأثیرات جنگ تحمیلی در داخل و سطح بینالملل میزان تأثیر این عوامل بر سیاست صدور انقلاب را بیان کند. نتایج این تحقیق نشان میدهد این تأثیرگذاری در سطح دولتها بهویژه دولتهایی که در مواجهه با انقلاب اسلامی آن را عامل ساختارشکن برای نهاد حکومت خود میدانند بسیار بهکندی پیش میرود یا متوقف شده است و جنگ تحمیلی به عاملی جهت جبههگیری دولتها در مقابل سیاست صدور انقلاب تبدیل شد. در مقابل در میان ملتهایی که گوش به ندای عدالتخواهی و ظلمستیزی این انقلاب داشتند ارزشهای انقلاب از اهمیت ویژهای برخوردار است و در راستای آن دفاع و مقاومت در جنگ تحمیلی بهعنوان نماد مقاومت ملتهای مظلوم در برابر استکبارجهانی بهعنوان الگوی رفتاری مطلوب شناخته میشود. پرسش اصلی آن است که جنگ تحمیلی چه تأثیراتی بر وضعیت آینده ایران داشته و هر کدام از این تأثیرات در صدور انقلاب اسلامی نقش مثبت و تسریع کننده داشته یا منفی و بازدارنده؟ به نظر میرسد برخی از این تأثیرات تحت شرایط آن مقطع نقش بازدارنده درسیاست صدور انقلاب اسلامی داشته و باعث تغییر دیدگاه آرمانگرایانه بهواقع گرایانه شد، ولی از طرفی با رساندن صدای ملت ایران بهعنوان نماد حکومت مدافع ستم دیدگان، باعث صدور هرچه بیشتر ارزشهای این انقلاب شده است.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83572_7a40da5c0cde7790cf47553eec2b1c47.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر ارتقاء قدرت نرم در دوران دفاع مقدسبررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر ارتقاء قدرت نرم در دوران دفاع مقدس79978357320.1001.1.26767368.2021.3.9.5.9ENشعیبیاریکارشناس ارشد تحقیقات اجتماعی دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.وحیدشالچیدانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.Journal Article20210803 با پیروزی انقلاب اسلامی، مردم ایران با نفی نظام ارزشی پیشین در پی مضامین فرهنگ اسلامی به عنوان سرمایه اجتماعی نوین کشور و بسط آن از نظامهای شخصیتی به ساختارهای مختلف جامعه بودند. غنای این سرمایه، قدرت نرم مضاعفی به جامعه خواهد بخشید که اهمیت آن متناظر با قدرت سخت تلقی میگردد. در این مقاله بناست تا ضمن تشریح سرمایه اجتماعی و تبیین تاثیرگذاری آن بر قدرت نرم، وضعیت کشور در دوران دفاع مقدس نسبت به بهره گیری از منابع سرمایه اجتماعی به عنوان ابزار قدرتمند دفاعی در برابر دشمنان مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش به شیوه توصیفی با بکارگیری مطالعه اسنادی (کتابخانه ای) پیرامون شاخصهای منابع مولد و عناصر حفظ و اشاعه سرمایه اجتماعی و سپس گردآوری دادهها و ارزیابی تطبیقی وضعیت شاخصهای مذکور در سالهای دفاع مقدس است. پژوهش حاضر بر این باور است که ساز و کار تاثیر سرمایه اجتماعی بر میزان قدرت نرم وابسته به منابعی است که آموزش و علم، دین و ایدئولوژی، نهادهای مدنی و رسانه از عمده آنها برشمرده میشود و دادهها حاکی از رشد کمّی و کیفی آنها پس از انقلاب اسلامی در جهت ارتقاء قدرت نرم در دوران دفاع مقدس است. از این رو, جامعه ایران پس از انقلاب اسلامی علیرغم وابستگیهای فراوانش به منابع نرم افزاری و سخت افزاری کشورهای غربی، توانست با بهره گیری از عامل باورهای ایدئولوژیک مذهبی که مایه روشنگری مردم و مبارزه علیه مفاسد نظام پهلوی بود و از بن مایه مترقی آن که همانا ارج نهادن به علم و آموزش، منابع ارزشی دینی، تعاون و همکاری امت برای اصلاح جامعه و در راستای اشاعه همگانی آن، بکارگیری بهترین شیوههای ابلاغ و انتقال معانی به مردم است، در راستای ارتقاء قدرت خود در برابر بیگانه در دوره دفاع مقدس بهره فراوانی کسب نماید. با پیروزی انقلاب اسلامی، مردم ایران با نفی نظام ارزشی پیشین در پی مضامین فرهنگ اسلامی به عنوان سرمایه اجتماعی نوین کشور و بسط آن از نظامهای شخصیتی به ساختارهای مختلف جامعه بودند. غنای این سرمایه، قدرت نرم مضاعفی به جامعه خواهد بخشید که اهمیت آن متناظر با قدرت سخت تلقی میگردد. در این مقاله بناست تا ضمن تشریح سرمایه اجتماعی و تبیین تاثیرگذاری آن بر قدرت نرم، وضعیت کشور در دوران دفاع مقدس نسبت به بهره گیری از منابع سرمایه اجتماعی به عنوان ابزار قدرتمند دفاعی در برابر دشمنان مورد بررسی قرار گیرد. این پژوهش به شیوه توصیفی با بکارگیری مطالعه اسنادی (کتابخانه ای) پیرامون شاخصهای منابع مولد و عناصر حفظ و اشاعه سرمایه اجتماعی و سپس گردآوری دادهها و ارزیابی تطبیقی وضعیت شاخصهای مذکور در سالهای دفاع مقدس است. پژوهش حاضر بر این باور است که ساز و کار تاثیر سرمایه اجتماعی بر میزان قدرت نرم وابسته به منابعی است که آموزش و علم، دین و ایدئولوژی، نهادهای مدنی و رسانه از عمده آنها برشمرده میشود و دادهها حاکی از رشد کمّی و کیفی آنها پس از انقلاب اسلامی در جهت ارتقاء قدرت نرم در دوران دفاع مقدس است. از این رو, جامعه ایران پس از انقلاب اسلامی علیرغم وابستگیهای فراوانش به منابع نرم افزاری و سخت افزاری کشورهای غربی، توانست با بهره گیری از عامل باورهای ایدئولوژیک مذهبی که مایه روشنگری مردم و مبارزه علیه مفاسد نظام پهلوی بود و از بن مایه مترقی آن که همانا ارج نهادن به علم و آموزش، منابع ارزشی دینی، تعاون و همکاری امت برای اصلاح جامعه و در راستای اشاعه همگانی آن، بکارگیری بهترین شیوههای ابلاغ و انتقال معانی به مردم است، در راستای ارتقاء قدرت خود در برابر بیگانه در دوره دفاع مقدس بهره فراوانی کسب نماید.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83573_a885120fa848280b44d7140103e514b0.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901بازدارندگی دفاعی ایران در دوران دفاع مقدسبازدارندگی دفاعی ایران در دوران دفاع مقدس991168357420.1001.1.26767368.2021.3.9.6.0ENابراهیممتقیاستاد علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.یعقوبزهدیدانشیار گروه امنیت دانشگاه امام حسین، تهران، ایران.Journal Article20210803بازدارندگی تاکتیکی بهعنوان یکی از محورهای اصلی راهبرد دفاعی ایران در دوران دفاع مقدس به شمار میرود. ایران از ساز و کارهای کنش تاکتیکی، بهینهسازی نیروی انسانی و حداکثرسازی قابلیتهای ابزاری برای مقابله با تهدیدات دشمن بهره گرفت. شکلگیری جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در سپتامبر 1980 نشان داد که کشورهای انقلابی بیش از سایر واحدهای سیاسی، در معرض منازعات منطقه ای و بینالمللی قرار<em></em> میگیرند. هدف از انجام این پژوهش، تبیین بازدارندگی تاکتیکی است که دارای شاخصها و نشانههای اجتماعی، تاکتیکی و عملیاتی است. ایران تلاش نمود تا زمینه لازم برای بهینهسازی معادله قدرت را به وجود آورد. خرید تسلیحاتی، متنوعسازی منابع قدرت ابزاری و همکاری با بازیگران حاشیهای را میتوان محورهای اصلی بازدارندگی تاکتیکی ایران در دوران دفاع مقدس دانست. با توجه به چنین رویکردی، میتوان به این موضوع اشاره داشت که روند جنگ تحمیلی واکنشی ساختاری از سوی قدرتهای بزرگ بوده است. ضرورت انجام پژوهش مربوط به تبیین سازوکارهای بازدارندگی تاکتیکی است. بازدارندگی تاکتیکی بهعنوان تلاش سازمانیافته ایران در راستای تعادل و موازنه قدرت در برابر اقدامات تهاجمی عراق بوده است. ائتلافسازی کشورهای جهان غرب و قدرتهای بزرگ برای مقابله با ایران را میتوان نشانههایی از تلاش نظام جهانی برای محدودسازی قدرت ایران دانست. از آنجایی که هر ساختار میل به تعادل دارد، ازاینرو حکومتهای انقلابی را عامل شکلگیری عدم توازن در سیاست بینالملل میدانند. پرسش اصلی مقاله آن است که «ایران در فرآیند دفاع مقدس از چه سازوکارهای تاکتیکی و عملیاتی در برابر تهدیدات استفاده کرده است؟» فرضیه مقاله به این موضوع اشاره دارد که «ایران از سازوکارهای کنش تاکتیکی مبتنی بر بازدارندگی برای مقابله با تهدیدات دشمن و حداکثرسازی نقش اجتماعی در جهت اجتماعیکردن جنگ بهره گرفته است.» در انجام این پژوهش از رهیافت ساختارگرایی استفاده میشود. در رهیافت ساختارگرایی، جنگ تحمیلی انعکاس توافق قدرتهای بزرگ و بازیگران منطقهای بوده است.بازدارندگی تاکتیکی بهعنوان یکی از محورهای اصلی راهبرد دفاعی ایران در دوران دفاع مقدس به شمار میرود. ایران از ساز و کارهای کنش تاکتیکی، بهینهسازی نیروی انسانی و حداکثرسازی قابلیتهای ابزاری برای مقابله با تهدیدات دشمن بهره گرفت. شکلگیری جنگ تحمیلی عراق علیه ایران در سپتامبر 1980 نشان داد که کشورهای انقلابی بیش از سایر واحدهای سیاسی، در معرض منازعات منطقه ای و بینالمللی قرار<em></em> میگیرند. هدف از انجام این پژوهش، تبیین بازدارندگی تاکتیکی است که دارای شاخصها و نشانههای اجتماعی، تاکتیکی و عملیاتی است. ایران تلاش نمود تا زمینه لازم برای بهینهسازی معادله قدرت را به وجود آورد. خرید تسلیحاتی، متنوعسازی منابع قدرت ابزاری و همکاری با بازیگران حاشیهای را میتوان محورهای اصلی بازدارندگی تاکتیکی ایران در دوران دفاع مقدس دانست. با توجه به چنین رویکردی، میتوان به این موضوع اشاره داشت که روند جنگ تحمیلی واکنشی ساختاری از سوی قدرتهای بزرگ بوده است. ضرورت انجام پژوهش مربوط به تبیین سازوکارهای بازدارندگی تاکتیکی است. بازدارندگی تاکتیکی بهعنوان تلاش سازمانیافته ایران در راستای تعادل و موازنه قدرت در برابر اقدامات تهاجمی عراق بوده است. ائتلافسازی کشورهای جهان غرب و قدرتهای بزرگ برای مقابله با ایران را میتوان نشانههایی از تلاش نظام جهانی برای محدودسازی قدرت ایران دانست. از آنجایی که هر ساختار میل به تعادل دارد، ازاینرو حکومتهای انقلابی را عامل شکلگیری عدم توازن در سیاست بینالملل میدانند. پرسش اصلی مقاله آن است که «ایران در فرآیند دفاع مقدس از چه سازوکارهای تاکتیکی و عملیاتی در برابر تهدیدات استفاده کرده است؟» فرضیه مقاله به این موضوع اشاره دارد که «ایران از سازوکارهای کنش تاکتیکی مبتنی بر بازدارندگی برای مقابله با تهدیدات دشمن و حداکثرسازی نقش اجتماعی در جهت اجتماعیکردن جنگ بهره گرفته است.» در انجام این پژوهش از رهیافت ساختارگرایی استفاده میشود. در رهیافت ساختارگرایی، جنگ تحمیلی انعکاس توافق قدرتهای بزرگ و بازیگران منطقهای بوده است.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83574_cb7824f2c9172daba63eb9a1687120cc.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901لابی اروپایی اسرائیل و نفوذ آن در سیاست خارجی اتحادیهلابی اروپایی اسرائیل و نفوذ آن در سیاست خارجی اتحادیه1171498314420.1001.1.26767368.2021.3.9.7.1ENجوادشعربافاستادیار گروه آسیای غربی دانشگاه تهران، تهران، ایران.0000-0002-0776-4949Journal Article20210220موضوع لابی اقلیت ها و کشورها در واحدهای سیاسی دیگر، یکی از جذاب ترین موضوعات حوزه سیاست خارجی تلقی می شود. نقش و کارکرد لابی در کشورهای توسعه یافته و به طور مشخص در آمریکا و اروپا به گونه قانع کننده ای پذیرفته شده است. لابی و تلاش برای تاثیر گذاری بر رای و نظر قانون گذاران و سیاستمداران در این کشورها پذیرفته شده و امری قانونی است و لابیست های حرفه ای و مراکز و کانون های مختلف و رسمی برای این کار وجود دارد. سازو کارهای تاثیر گذاری بر رای افکار خصوصی مختلف و متعدد است و در این زمینه هیچ منع و خط قرمزی بجز امنیت ملی شهروندان وجود ندارد. یهودیان در این زمینه ید طولایی دارند وطرفداران اسرائیل در کشورآمریکا از موقعیت ممتازی برای لابی کردن برخوردارند. در این زمینه مقالات و کتب بسیاری به رشته تحریر درآمده است اما در باره نقش و جایگاه لابی اسرائیل/ یهود در اروپا، کمتر مقاله ای بتوان یافت. مقاله مذکور به بررسی نقش و موقعیت لابی یهود/ اسرائیل در اتحادیه اروپا می پردازد. در این مقاله به روش های مختلف تاثیرگذاری این لابی در تصمیم گیری های دستگاه سیاست خارجی اتحادیه اشاره می شود و توانایی تاثیرگذاری این لابی و نمونه های موفق آن را تبیین می کند.موضوع لابی اقلیت ها و کشورها در واحدهای سیاسی دیگر، یکی از جذاب ترین موضوعات حوزه سیاست خارجی تلقی می شود. نقش و کارکرد لابی در کشورهای توسعه یافته و به طور مشخص در آمریکا و اروپا به گونه قانع کننده ای پذیرفته شده است. لابی و تلاش برای تاثیر گذاری بر رای و نظر قانون گذاران و سیاستمداران در این کشورها پذیرفته شده و امری قانونی است و لابیست های حرفه ای و مراکز و کانون های مختلف و رسمی برای این کار وجود دارد. سازو کارهای تاثیر گذاری بر رای افکار خصوصی مختلف و متعدد است و در این زمینه هیچ منع و خط قرمزی بجز امنیت ملی شهروندان وجود ندارد. یهودیان در این زمینه ید طولایی دارند وطرفداران اسرائیل در کشورآمریکا از موقعیت ممتازی برای لابی کردن برخوردارند. در این زمینه مقالات و کتب بسیاری به رشته تحریر درآمده است اما در باره نقش و جایگاه لابی اسرائیل/ یهود در اروپا، کمتر مقاله ای بتوان یافت. مقاله مذکور به بررسی نقش و موقعیت لابی یهود/ اسرائیل در اتحادیه اروپا می پردازد. در این مقاله به روش های مختلف تاثیرگذاری این لابی در تصمیم گیری های دستگاه سیاست خارجی اتحادیه اشاره می شود و توانایی تاثیرگذاری این لابی و نمونه های موفق آن را تبیین می کند.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83144_fb064c7a1664d2ca93129e7077481949.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901مؤلفههای غیرفیزیکی توان رزم نیروهای مسلح انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه امام سجاد (ع) در دعای مرزدارانمؤلفههای غیرفیزیکی توان رزم نیروهای مسلح انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه امام سجاد (ع) در دعای مرزداران1511677896820.1001.1.26767368.2021.3.9.8.2ENحسینرضاییدانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، تهران، ایران.رامیناژدریدانشجوی دکترای علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، تهران، ایران.محمودواعظیاستادیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، تهران، ایران.هادیباغبانیدانشجوی دکترای پدافند غیر عامل دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.Journal Article20200205امنیت هر کشور در درجه اول در گرو قدرت و توان رزمی آن کشور است. در صورت استقرار امنیت در مرزها، امکان ایجاد امنیت لازم در سایر زمینهها فراهم میآید. از سوی دیگر بر اساس نظر کارشناسان خبره، بدلیل اینکه انقلاب اسلامی در جنگی تحمیلی و واقعاً نابرابر وارد شده بود، دانش نظامی غیرانقلابی در این جنگ، بیش از سه ماه دوام نیاورد. بلکه عوامل دیگری در این موضوع و در پیروزی نیروهای مسلح انقلاب اسلامی دخیل بودند که از آنها با عنوان «عوامل غیرفیزیکی توان رزم» یاد میشود. هدف پژوهش حاضر که از نوع توصیفی-تحلیلی و به روش تحلیل محتوا بوده و بر اساس منابع کتابخانهای انجام شده، تحلیل و تبیین مؤلفههای غیرفیزیکی مؤثر بر توان رزمی نیروهای مسلح انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه امام سجاد(ع) در دعای 27 صحیفه سجادیه (معروف به دعای مرزداران) و بررسی کارکرد آنها در ایجاد توان رزمی میباشد. عوامل مذکور بر اساس تحقیق صورتگرفته عبارتند از: ایمان و اراده، دانش و بصیرت، تدبیر و چارهجویی، همدلی و الفت، صبر و پایداری، امداد غیبی و شهادتطلبی.امنیت هر کشور در درجه اول در گرو قدرت و توان رزمی آن کشور است. در صورت استقرار امنیت در مرزها، امکان ایجاد امنیت لازم در سایر زمینهها فراهم میآید. از سوی دیگر بر اساس نظر کارشناسان خبره، بدلیل اینکه انقلاب اسلامی در جنگی تحمیلی و واقعاً نابرابر وارد شده بود، دانش نظامی غیرانقلابی در این جنگ، بیش از سه ماه دوام نیاورد. بلکه عوامل دیگری در این موضوع و در پیروزی نیروهای مسلح انقلاب اسلامی دخیل بودند که از آنها با عنوان «عوامل غیرفیزیکی توان رزم» یاد میشود. هدف پژوهش حاضر که از نوع توصیفی-تحلیلی و به روش تحلیل محتوا بوده و بر اساس منابع کتابخانهای انجام شده، تحلیل و تبیین مؤلفههای غیرفیزیکی مؤثر بر توان رزمی نیروهای مسلح انقلاب اسلامی با تأکید بر دیدگاه امام سجاد(ع) در دعای 27 صحیفه سجادیه (معروف به دعای مرزداران) و بررسی کارکرد آنها در ایجاد توان رزمی میباشد. عوامل مذکور بر اساس تحقیق صورتگرفته عبارتند از: ایمان و اراده، دانش و بصیرت، تدبیر و چارهجویی، همدلی و الفت، صبر و پایداری، امداد غیبی و شهادتطلبی.https://jcrir.ut.ac.ir/article_78968_ecc3f75488cd4e95ae391024739792b2.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901الگوی مدیریت جهادی در دفاع مقدس و دلالتهایی برای بازنمایی ارتباطاتی آنالگوی مدیریت جهادی در دفاع مقدس و دلالتهایی برای بازنمایی ارتباطاتی آن1691918357520.1001.1.26767368.2021.3.9.9.3ENحسیناصلی پوراستادیار مدیریت دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.سارامحمدیدانش آموخته رشته مدیریت دولتی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.Journal Article20210804در نظریههای فرهنگی امروز، اصطلاح «بازنمایی» ناظر به رابطۀ میان اثر هنری و واقعیتی است که نسبت به اثر هنری بیرونی شمرده میشود. واقعیت مورد نظر در این پژوهش «مدیریت جهادی» در دفاع مقدس است. کاربست برخی تجربیات مدیریتی همزمان با شکلگیری انقلاب اسلامی و مشاهده دستاوردهای ملموس و چشمگیر این تجربیات بهویژه تجربۀ دفاع مقدس، مؤید وجود الگوهای کاملاً بومی (اسلامی ـ ایرانی) مدیریت در کشور بوده است. یکی از مصادیق بارز چنین الگوی مدیریتی، نظریه یا سبک مدیریت جهادی است. پژوهش حاضر در راستای پاسخ به دو سؤال اصلی انجام شده است: نخست آنکه «الگوی مدیریت جهادی مبتنی بر تجربه دفاع مقدس دارای چه ویژگیهایی است؟» و دوم آنکه «دلالتهای بازنمایی این الگو از منظر علم ارتباطات چیست؟» در این راستا پژوهشگران مبتنی بر رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد تحقیق «تحلیل مضمون» اقدام به گردآوری هدفمند دادههای متنی و نیز انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته کردهاند. یافتههای پژوهش حاکی از شکلگیری الگوی مفهومی مدیریت جهادی دفاع مقدس ذیل سه دسته مضمون اصلی «بعد ساختاری» (شامل 4 مضمون فرعی)، «بعد رفتاری» (شامل 6 مضمون فرعی) و «بعد زمینهای» (شامل 5 مضمون فرعی) متکی بر اظهارات مصاحبه شوندگان است. نهایتاً دلالتهای بازنمایی این الگو از منظر علم ارتباطات در سه بخش محتوای بازنمایی، روش بازنمایی و ابزار بازنمایی ارائه شده است.در نظریههای فرهنگی امروز، اصطلاح «بازنمایی» ناظر به رابطۀ میان اثر هنری و واقعیتی است که نسبت به اثر هنری بیرونی شمرده میشود. واقعیت مورد نظر در این پژوهش «مدیریت جهادی» در دفاع مقدس است. کاربست برخی تجربیات مدیریتی همزمان با شکلگیری انقلاب اسلامی و مشاهده دستاوردهای ملموس و چشمگیر این تجربیات بهویژه تجربۀ دفاع مقدس، مؤید وجود الگوهای کاملاً بومی (اسلامی ـ ایرانی) مدیریت در کشور بوده است. یکی از مصادیق بارز چنین الگوی مدیریتی، نظریه یا سبک مدیریت جهادی است. پژوهش حاضر در راستای پاسخ به دو سؤال اصلی انجام شده است: نخست آنکه «الگوی مدیریت جهادی مبتنی بر تجربه دفاع مقدس دارای چه ویژگیهایی است؟» و دوم آنکه «دلالتهای بازنمایی این الگو از منظر علم ارتباطات چیست؟» در این راستا پژوهشگران مبتنی بر رویکرد کیفی و با استفاده از راهبرد تحقیق «تحلیل مضمون» اقدام به گردآوری هدفمند دادههای متنی و نیز انجام مصاحبههای نیمهساختاریافته کردهاند. یافتههای پژوهش حاکی از شکلگیری الگوی مفهومی مدیریت جهادی دفاع مقدس ذیل سه دسته مضمون اصلی «بعد ساختاری» (شامل 4 مضمون فرعی)، «بعد رفتاری» (شامل 6 مضمون فرعی) و «بعد زمینهای» (شامل 5 مضمون فرعی) متکی بر اظهارات مصاحبه شوندگان است. نهایتاً دلالتهای بازنمایی این الگو از منظر علم ارتباطات در سه بخش محتوای بازنمایی، روش بازنمایی و ابزار بازنمایی ارائه شده است.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83575_20c0886511efdc2b807e87305bc35648.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901ویژگی منحصربهفرد دفاع مقدس نسبت به سایر جنگهای ایران و جهان
با تأکید بر ویژگی دفاع تمدنیویژگی منحصربهفرد دفاع مقدس نسبت به سایر جنگهای ایران و جهان
با تأکید بر ویژگی دفاع تمدنی1932118357620.1001.1.26767368.2021.3.9.10.4ENهادیعبدالملکیدکترای آینده پژوهی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.لیلامجدانیدکترای جامعه شناسی دانشگاه یو ام کوالالامپور، مالزی.Journal Article20210805دفاع مقدس بهعنوان گنجینه ای از تفکر، روحیه و رفتار انقلابی در دفاع از دین و کشور دارای کارکرد تشابه و تمایز بین گروه خودی (دوست) و غیرخودی (دشمن) است که ویژگی منحصربهفرد به آن بخشیده است. دفاع مقدس پاسخ به کیستی، چیستی و چگونگی ما در عرصه های دفاعی است و مرز بین دوستان و دشمنان تمدنی انقلاب و ایران را بازگو می کند. این مقاله با هدف تبیین وجوه منحصر به فرد دفاع مقدس نسبت به سایر جنگهای ایران و جهان و به روش توصیفی ـ تحلیلی، ویژگیهای دفاع مقدس را در سه بُعد شناختی، بُعد عاطفی و بُعد رفتاری مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. نتایج نشان میدهد؛ در بُعد شناختی؛ اسلام انقلابی و نظریه ولایت فقیه و انضمامیکردن رهبری ولی فقیه در جنگ با عنوان "فرمانده کل قوا" ویژگی انحصاری دفاع مقدس است. در بُعد عاطفی و احساسی؛ تحکیم پیوند هویت اسلامی ـ ایرانی دیگر ویژگی منحصر به فردی است که بسیج عمومی را در دفاع از دین و سرزمین ایران بهعنوان میعادگاه اسلام ولایی رقم زده است. در بُعد رفتاری؛ رشد شتابنده رفتارهای ایثارگرانه، جهاد، شهادت، مقاومت، توکل، فداکاری، اخلاص و.. . دیگر ویژگی منحصر به فردی است که دفاع مقدس را در قواره دفاع تمدنی در تاریخ ایران برجسته کرده است؛ لذا دفاع مقدس یک "دفاع تمدنی در مقابل دشمنان تمدنی" بود که با سه گانه انحصاری "1. رهبری ولایی بر اساس پذیرش ولایت الهی 2. بسیج عمومی بر اساس پیوند هویت اسلامی و ایرانی 3. مجاهدت و ایثار بر اساس اعتقاد به رستگاری اُخروی" اردوگاه دشمن را بهزانو درآورد.دفاع مقدس بهعنوان گنجینه ای از تفکر، روحیه و رفتار انقلابی در دفاع از دین و کشور دارای کارکرد تشابه و تمایز بین گروه خودی (دوست) و غیرخودی (دشمن) است که ویژگی منحصربهفرد به آن بخشیده است. دفاع مقدس پاسخ به کیستی، چیستی و چگونگی ما در عرصه های دفاعی است و مرز بین دوستان و دشمنان تمدنی انقلاب و ایران را بازگو می کند. این مقاله با هدف تبیین وجوه منحصر به فرد دفاع مقدس نسبت به سایر جنگهای ایران و جهان و به روش توصیفی ـ تحلیلی، ویژگیهای دفاع مقدس را در سه بُعد شناختی، بُعد عاطفی و بُعد رفتاری مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. نتایج نشان میدهد؛ در بُعد شناختی؛ اسلام انقلابی و نظریه ولایت فقیه و انضمامیکردن رهبری ولی فقیه در جنگ با عنوان "فرمانده کل قوا" ویژگی انحصاری دفاع مقدس است. در بُعد عاطفی و احساسی؛ تحکیم پیوند هویت اسلامی ـ ایرانی دیگر ویژگی منحصر به فردی است که بسیج عمومی را در دفاع از دین و سرزمین ایران بهعنوان میعادگاه اسلام ولایی رقم زده است. در بُعد رفتاری؛ رشد شتابنده رفتارهای ایثارگرانه، جهاد، شهادت، مقاومت، توکل، فداکاری، اخلاص و.. . دیگر ویژگی منحصر به فردی است که دفاع مقدس را در قواره دفاع تمدنی در تاریخ ایران برجسته کرده است؛ لذا دفاع مقدس یک "دفاع تمدنی در مقابل دشمنان تمدنی" بود که با سه گانه انحصاری "1. رهبری ولایی بر اساس پذیرش ولایت الهی 2. بسیج عمومی بر اساس پیوند هویت اسلامی و ایرانی 3. مجاهدت و ایثار بر اساس اعتقاد به رستگاری اُخروی" اردوگاه دشمن را بهزانو درآورد.https://jcrir.ut.ac.ir/article_83576_8427180eafb0663a65b307c5eddee0cb.pdfدانشگاه تهرانپژوهش های معاصر انقلاب اسلامی2676-73683920210901منظر شهری پایتخت جنگ؛ اولویت سنجی مناظر خاطره ساز جنگ در خرمشهر از دیدگاه ساکنانمنظر شهری پایتخت جنگ؛ اولویت سنجی مناظر خاطره ساز جنگ در خرمشهر از دیدگاه ساکنان2132358357720.1001.1.26767368.2021.3.9.11.5ENآیداباقری بهشتیدکترای شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران.Journal Article20210806منظر یکی از مهمترین عناصر در ایجاد خاطرات جمعی است. خاطره جمعی، خاطراتی است که مردم به صورت گروهی در بستر شهر سهیم هستند و یکی از مفاهیم موثر بر هویت شهر، تداوم فرهنگی و رابطه میان نسلها است. یکی از خاطرات جمعی که در کشورهای مختلف نیز رخ داده است، جنگ است. جنگی که به قصد دفاع از وطن باشد در راستای حفظ هویت و فرهنگ و ناموس مملکت باشد، بخشی از خاطرات ارزشمند یک جامعه محسوب میشود. در شهرهای مختلف غربی از جمله برلین، ورشو و مسکو، مناظر خاطرات جمعی جنگ مورد بازسازی قرار گرفته است، اما در ایران که جنگی تحمیلی بوده، این مناظر کمتر دیده شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی نظرات ساکنان خرمشهر درباره تاثیر منظر جنگ بر احیای خاطرات این دوران است و به دنبال یافتن اولویتها در معیارهای منظر بر خاطرات مبتنی بر جنگ است. روش تحقیق توصیفی ـ اکتشافی بوده، ابتدا معیارهای مؤثر منظر خاطره ساز بیان شده و به تحلیل آن در جنگ جهانی دوم درسه شهر برلین، مسکو و ورشو پرداخته و در نهایت با شناخت منظر خرمشهر جهت دستیابی به تاثیرگذاری بر خاطرات جنگ از دیدگاه ساکنین که جنگ را تجربه نکرده اند، با تحلیل پرسشنامه اولویتبندی شدند. یافتههای به دست آمده حاکی از آن است، نشانه های جنگ مانند دیوارهای گلوله خوردی و نخلهای سربریده اولویت اول و مسجد جامع به عنوان عملکرد شهری اولویت دوم و خونین شهر به عنوان لقب شهر (نام) اولویت سوم را از دیدگاه ساکنان دارد و در آخر به ارائه راهکارهایی جهت بهبود منظر خرمشهر با تاکید بر خاطرات جمعی مبتنی بر جنگ بیان شده استمنظر یکی از مهمترین عناصر در ایجاد خاطرات جمعی است. خاطره جمعی، خاطراتی است که مردم به صورت گروهی در بستر شهر سهیم هستند و یکی از مفاهیم موثر بر هویت شهر، تداوم فرهنگی و رابطه میان نسلها است. یکی از خاطرات جمعی که در کشورهای مختلف نیز رخ داده است، جنگ است. جنگی که به قصد دفاع از وطن باشد در راستای حفظ هویت و فرهنگ و ناموس مملکت باشد، بخشی از خاطرات ارزشمند یک جامعه محسوب میشود. در شهرهای مختلف غربی از جمله برلین، ورشو و مسکو، مناظر خاطرات جمعی جنگ مورد بازسازی قرار گرفته است، اما در ایران که جنگی تحمیلی بوده، این مناظر کمتر دیده شده است. هدف اصلی این تحقیق بررسی نظرات ساکنان خرمشهر درباره تاثیر منظر جنگ بر احیای خاطرات این دوران است و به دنبال یافتن اولویتها در معیارهای منظر بر خاطرات مبتنی بر جنگ است. روش تحقیق توصیفی ـ اکتشافی بوده، ابتدا معیارهای مؤثر منظر خاطره ساز بیان شده و به تحلیل آن در جنگ جهانی دوم درسه شهر برلین، مسکو و ورشو پرداخته و در نهایت با شناخت منظر خرمشهر جهت دستیابی به تاثیرگذاری بر خاطرات جنگ از دیدگاه ساکنین که جنگ را تجربه نکرده اند، با تحلیل پرسشنامه اولویتبندی شدند. یافتههای به دست آمده حاکی از آن است، نشانه های جنگ مانند دیوارهای گلوله خوردی و نخلهای سربریده اولویت اول و مسجد جامع به عنوان عملکرد شهری اولویت دوم و خونین شهر به عنوان لقب شهر (نام) اولویت سوم را از دیدگاه ساکنان دارد و در آخر به ارائه راهکارهایی جهت بهبود منظر خرمشهر با تاکید بر خاطرات جمعی مبتنی بر جنگ بیان شده استhttps://jcrir.ut.ac.ir/article_83577_f01cb1622212c76461719f4976118617.pdf