نقش زنان در تمدن سازی نوین اسلامی از دیدگاه آیت الله شهیدسیدمحمد حسینی بهشتی

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، واحد چالوس ، دانشگاه آزاد اسلامی ،چالوس، ایران.

2 گروه علوم سیاسی، واحد چالوس ، دانشگاه آزاد اسلامی ،چالوس، ایران

10.22059/jcrir.2025.396384.1716

چکیده

در فرایند تحقق تمدن‌سازی نوین اسلامی، یکی از مسائل اساسی، تبیین جایگاه و نقش زنان در این حرکت تمدنی است. این مقاله در پی آن است که نقش زنان در شکل‌گیری تمدن اسلامی را از منظر آیت‌الله شهید بهشتی مورد بررسی قرار دهد. پرسش اصلی تحقیق این است که نقش و جایگاه زنان در تحقق تمدن‌سازی نوین اسلامی از دیدگاه شهید بهشتی چگونه تبیین می‌شود؟ برای پاسخ به این پرسش، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شهید بهشتی با نگاهی تحول‌گرا، زنان را عاملانی کلیدی در ساخت تمدن اسلامی می‌داند و بر کرامت ذاتی و انسانی آنان تأکید می‌ورزد. از نظر وی، مشارکت فعال زنان در عرصه‌های علمی، اخلاقی و اجتماعی در کنار حفظ هویت اسلامی، شرط ضروری تعالی تمدن اسلامی است. او بازتعریف جایگاه زنان را در چارچوب تعالیم اصیل اسلامی ضروری دانسته و با هرگونه تقلید از سنت‌های متحجر یا گفتمان‌های فمینیستی غربی مخالفت می‌ورزد. شهید بهشتی خانواده را کانون اصلی تمدن‌سازی می‌داند و بر اهمیت نقش زنان توانمند در آن تأکید دارد. همچنین، او فراهم‌سازی زمینه‌های آموزش و مشارکت سیاسی-اجتماعی برای زنان را لازمه حضور مؤثر آنان در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی می‌داند. این مقاله با ارائه الگوی متوازن اسلامی از دیدگاه شهید بهشتی، عدالت جنسیتی را از طریق تلفیق مبانی قرآنی با نیازهای معاصر پیشنهاد می‌دهد و با نقد سنت و فمینیسم غربی، راهکارهای عملی برای توانمندسازی زنان ارائه می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات