الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی در حوزه نگرش از منظر مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم انقلاب

نوع مقاله : علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل (سطح سه)، مؤسسه آموزش عالی زینبیه، کرج، ایران.

2 گروه قرآن و منابع اسلامی، دانشکده معارف و اندیشه اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

تمدن نوین اسلامی، به عنوان افق تحولی جمهوری اسلامی ایران و پاسخی عقلانی-نظری به افول تمدّن غربی، نیازمند بازتعریف شاخص‌ها و الگوهای تحقق در عرصه‌های گوناگون است. در این میان، حوزه نگرش از بنیادی‌ترین ابعاد است؛ چرا که تغییر نگرش‌های فردی و جمعی، پیش‌شرط تغییر نهادها، رفتارها و ساختارهای تمدّنی محسوب می‌شود. با توجه به تأکیدات مکرر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بر شکل‌گیری تمدّن نوین اسلامی، شناسایی و نظام‌مندسازی الزامات نگرشی برای جهاد فرهنگی و تربیتی امری ضروری است. این مهم با هدف فراهم آوردن زمینه‌های نظری و عملی برای جهت‌گیری گفتمان عمومی و سیاست‌گذاری‌های کلان در تحقق تمدن نوین اسلامی صورت می‌گیرد. بنابراین، سؤال اصلی پژوهش این است که آیا برای تحقق تمدن نوین اسلامی می‌توان صرفاً بر سازوکارهای نهادی و فنی تکیه کرد یا تغییر نگرش‌های فردی و جمعی پیش‌شرط تحقق تمدّن محسوب می‌شود؟ پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی، به تبیین الزامات تحقق تمدّن نوین اسلامی در حوزه نگرش، بر مبنای بیانیه «گام دوم انقلاب» می‌پردازد. دستاوردهای پژوهش نشان می‌دهد این الزامات شامل نگرش به آینده اسلام، مسئولیت‌پذیری فردی، جامعه‌پردازی و اخلاق و معنویت‌محوری است که باید بر اساس دیدگاه رهبری در نظر گرفته شوند. الزامات نگرشی شناسایی‌شده در این پژوهش، چارچوبی ضروری برای حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی را فراهم می‌آورد. که دستیابی به آن مستلزم طراحی برنامه‌های آموزشی-تربیتی هدفمند، بازآفرینی گفتمان رسانه‌ای و هماهنگی منسجم میان سیاست‌گذاران فرهنگی است تا مسیر ساخت تمدّن نوین اسلامی به نحو مؤثری تسهیل گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات