The Legitimacy Paradox in the Pahlavi State: An Analysis of the Consequences of Authoritarian Modernization and Cultural Engineering

Document Type : Science - Research

Author

Assistant Professor, Department of Islamic Education, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

Abstract

Objective: This article seeks to trace the roots of the legitimacy crisis in the Second Pahlavi monarchy. Its main goal is to analyze the fundamental contradiction through which the regime’s authoritarian modernization and cultural engineering, designed ostensibly to consolidate power, actually led to the systematic undermining and erosion of its own legitimacy.
Method: The study employs a qualitative approach based on descriptive-analytical methodology and historical institutionalism. The analysis uses Weberian concepts of legitimacy as a benchmark and applies the notion of strategic culture to interpret the monarchy’s identity policies.
Result: The research reveals a structural and irresolvable tension between the two main pillars of the Pahlavi project. On one hand, authoritarian modernization, marked by the personalization of power and the emptying of modern institutions of democratic substance, prevented the emergence of rational-legal legitimacy. On the other hand, cultural engineering, driven by the promotion of a "Strategic Culture" rooted in neo‑ancientism and militant secularism, eroded the traditional bases of legitimacy and deepened the alienation between state and society.
Conclusion: Ultimately, the Pahlavi regime collapsed into a vacuum of legitimacy due to these contradictory policies, becoming a brittle and vulnerable political structure. This crisis was not a random occurrence but the logical outcome of the intrinsic paradox within its state‑building project, one that prioritized economic growth over participation and identity construction over consent, paving the way to its eventual downfall.

Keywords

Main Subjects

Article Title [Persian]

پارادوکس مشروعیت در دولت پهلوی: تحلیلی بر پیامدهای نوسازی آمرانه و مهندسی فرهنگی

Author [Persian]

  • علی زارعی
استادیار گروه معارف اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی،، تهران، ایران.
Abstract [Persian]

هدف: این مقاله به دنبال ریشه‌یابی بحران مشروعیت در حکومت پهلوی دوم است. هدف اصلی، تحلیل این تناقض بنیادین است که چگونه اقدامات حکومت برای نوسازی آمرانه و مهندسی فرهنگی، که ظاهراً برای تحکیم قدرت طراحی شده بودند، در عمل به تضعیف سیستماتیک و فرسایش مشروعیت آن منجر شدند؟

روش/رویکرد: روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی و نهادگرایی تاریخی است. این تحلیل با بهره‌گیری از مفاهیم مشروعیت وبری به عنوان سنجه و فرهنگ راهبردی برای تبیین سیاست‌های هویتی انجام شده است.

نتایج/یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد که یک تعارض ساختاری و حل‌نشدنی میان دو ستون اصلی پروژه پهلوی وجود داشت: از یک سو، نوسازی آمرانه که با شخصی‌سازی قدرت و تهی‌سازی نهادهای مدرن از محتوای دموکراتیک، مانع از شکل‌گیری مشروعیت عقلانی-قانونی شد؛ و از سوی دیگر، مهندسی فرهنگی که با ترویج یک «فرهنگ راهبردی» مبتنی بر باستان‌گرایی و سکولاریسم تهاجمی، پایگاه‌های مشروعیت سنتی جامعه را تخریب و به بیگانگی عمیق دولت و ملت دامن زد.

نتیجه‌گیری: حکومت پهلوی در نهایت به دلیل همین سیاست‌های متناقض، در یک خلأ مشروعیت فرو رفت و به یک ساختار سیاسی سست و آسیب‌پذیر تبدیل شد. این بحران، نه یک رویداد تصادفی، بلکه برآیند منطقی پارادوکس ذاتی در پروژه دولت‌سازی آن بود که رشد اقتصادی را بر مشارکت و هویت‌سازی را بر رضایت ترجیح داد و در نهایت فروپاشی خود را رقم زد.

Keywords [Persian]

  • پارادوکس مشروعیت
  • دولت پهلوی
  • نوسازی آمرانه
  • مهندسی فرهنگی
  • دولت پاتریمونیال
  • سامان سیاسی شکننده
Contemporary Researches on Islamic Revolution
Volume 8, Issue 28
June 2026
Pages 59-76

Files

Share

How to cite

Statistics